SPRAWY WSCHODNIE. WOJNY Z PERSJĄ

virtual dj Gdy ucichły armaty na froncie europejskim i zdawało się, że na kilka lat dwór sułtański może swobodnie oddawać się uciechom, nie znaczyło to bynajmniej, żeby rzeczywiście na długie lata zapanować miała dla Turcji era spokoju. Co prawda w Europie działania miały się wznowić dopiero po kilkunastu latach, ale z kolei na wschodnich granicach Turcji rozgorzały nowe konflikty. Od wojen z Persją w pierwszej połowie XVII w. nie doszło tam do żadnych większych działań, ale wciąż istniało zarzewie sporów w sprawie nie ustalonych granic, buntów rozmaitych wielmożów na pograniczu, animozji religijnych między sunnitami a perskimi szyitami. Już na samym początku XVIII w. Turcja zorganizowała wyprawę, aby zmusić do uległości drobne gruzińskie państewka; niechęć janczarów do tej wyprawy była przecież przyczyną wielkiej rebelii z 1703 r.

Gdy w r. 1722 doszło w Persji do wielkiego kryzysu i Afganowie pod wodzą Mahmuda Chana zawładnęli Persją usunąwszy z tronu dynastię Safawidów, imperium osmańskie uznało się za uprawnione do zabezpieczenia swych granic od nieporządków wewnętrznych, zajęcia utraconych swego czasu na rzecz Persji terytoriów i obrony sunnitów przed możliwością — w okresie wojny domowej w Persji i niepokojów wewnętrznych — prześladowań ich przez szyitów. Działania rozpoczęły się w r. 1723, przy czym jedna grupa wojsk tureckich zajęła Tbilisi, Erewan (1724), Nachiczewań, druga grupa Tebriz (1725), Urmię, Ardebil, trzecia podążyła aż do Kermanszachu (1723). Nowy szach Aszraf (1723) wysłał posłów do Turcji i w latach 1725 — 1726 prowadzono rozmowy pokojowe. Nie doprowadziły one do wyniku i w nowej wyprawie zajęty został nawet Hamadan (1727), ale już w tym czasie Turcy zaczęli ponosić szereg porażek. charakterystyki energetycznej